Chùa Thiên Thai Từ thủa hồng hoang hỗn độn sơ phân khai thiên lập địa trời đất an bài sừng sững lập nên kình thiên thạch trụ đây núi Thiên Thư tức núi Thiên Thai. Hồn thiêng sông núi nước Nam tụ hội tại núi Thiên Thư có dòng sông Thiên Đức quấn quanh.
Nằm tọa lạc trên đỉnh núi Thiên Thư là ngôi Chùa Đông Lâm được vua Lý Thánh Tông cho xây dựng năm 1055. một trăm gian chùa gỗ là nơi các thiền sư hành trì tu luyện hoằng dương chính pháp.
Ngôi chùa Thiên Thư còn gọi là chùa Trú nằm tọa lạc tại lưng chừng núi Thiên Thư được Vua Lý Thánh Tông cho xây dựng cùng thời. Chùa Trú làm bằng gỗ lên tới cả trăm gian cổ kính nguy nga là nơi đào tạo tăng tài. - “Trích Việt sử lược” .
Nằm ở chân núi Thiên Thai là nhà ông Lê Văn Thành và bà Trần Thị Tín năm 1050 ông bà hạ h ra Lê Văn Thịnh là người thông minh, quảng bác lỗi lạc. Đến năm 1075 lai kinh ứng thí ông đã đỗ đầu khoa minh kinh bác học đầu tiên làm đến chức Thái Sư.
Lịch sử ghi nhận ông là một nhà ngoại giao xuất chúng, một danh nhân văn hóa kiệt xuất xong Thái Sư lại bị mắc vào vụ án oan khiến ông bị đày lên trại đầu Thao Giang, nỗi oan khiên đó được khắc họa trên pho tượng Rồng "miệng cắn thân, chân xé mình" hiện nay đang trưng bày trong khuôn viên đền thờ Thái sư.
Sau đó ông đã biến gia vi tự hiệu chùa Thiên Thư , khéo thay trời đất an bài phủ đài của ông tức ngôi chùa Thiên Thư tọa lạc chính giữa miệng con rồng mẹ tức “ngai vàng” là nơi khai sinh ra nền văn hiến nước Việt.
Phàm là người Việt chúng ta đều biết câu nói bất hủ trong Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam do Thái úy Lý Thường Kiệt tuyên đọc :“ Tuyệt nhiên định phận tại Thiên Thư ” . Áng văn trời định ấy chính là đây bởi núi Thiên Thư chùa Thiên Thư tức núi Thiên Thai chùa Thiên Thai do âm trại đọc chệch từ chữ Thư sang chữ Thai lâu dần dân quen gọi là Thiên Thai.
Trong quan niệm âm dương với hai cặp đối lập gốc “mẹ - cha” và “đất -trời” người xưa đã dần suy ra vô số những cặp đối lập phổ biến khác ngay cả núi sông cũng không ngoại lệ. Hữu ngạn dòng sông Thiên Đức là dãy núi Thiên Thai được ví như con rồng mẹ, tả ngạn dòng sông Thiên Đức là dãy Hàm Long được ví như rồng cha. Theo truyền thuyết để lại ngôi chùa Bảo Tháp tức chùa Thiên Thai còn là ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam có trước Phật giáo tạng truyền khoảng trên hai ngàn năm, Ngôi chùa Thiên Thai có tòa bảo tháp sừng sững tọa lạc trên đỉnh núi Thiên Thai đêm đêm ánh sáng rủ xuống dòng sông Thiên Đức sáng khắp kinh kỳ.
Thôn Đông Cứu xưa có tên là Làng Gủ, Làng Gủ có toà Bảo Tháp có lẽ vì thế mà sau này viết lại chúng ta có trên trang là Gủ Tháp, để trang Gủ Tháp ấy đã có trên hai ngàn năm trước là một trong những trang sử đầu tiên của nước Việt. Cho đến ngày nay vẫn gọi là làng Bảo Tháp, chùa Bảo Tháp.
Lâu nay ta thường nghe nói "Địa linh sinh nhân kiệt" có nghĩa là đất linh thiêng thì sinh người hào kiệt, cũng tại dải đất này sinh ra rất nhiều vị thánh nhân dân tộc như Kinh Dương Vương vị thủy tổ của người Việt, đến thời Thục Phán An Dương Vương thì Cao Lỗ Vương là ông tổ đầu tiên chế tác ra vũ khí đạn dược chống quân phương Bắc xâm lược (năm 39CN), Quan tướng công là vị khai quốc công thần của Hai bà Trưng. Để một ngàn năm sau sinh ra Thái Sư Lê Văn Thịnh rồi hai trăm năm sau nữa sinh ra trạng nguyên Lý Đạo Tái tức Huyền Quang là tổ thứ ba phái Trúc Lâm tam tổ ở Yên Tử.
Đến ngày nay, những ngôi chùa trên chỉ còn là phế tích vì thế Thiên Thai thiền sư
rất mong được sự giúp đỡ của các cơ quan ban nghành Nhà nước cùng đồng bào Phật tử trong và ngoài nước cùng nhau hằng tâm hằng sản để trùng hưng xây dựng lại Quần thể chùa Thiên Thai Bảo Tháp trang nghiêm tố hảo.
Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát
Nam Mô Công Đức Lâm Bồ Tát Tác Đại Chứng Minh
Thiên Thai thiền sư thành kính tri ân!
Thiên Thai thiền sư kính yết, ngày 10 tháng 12 năm 2016
