5 /5 Truyền Thông Phật Giáo: Đến Phúc Yên, vào thăm chùa Cấm
Du khách vượt qua chợ Phúc Yên, dọc theo đường Trưng Nhị, tới ngã ba, rẽ sang tay trái thì đến phố chùa Cấm. Đi thêm chút nữa, du khách nhìn sang phía bên phải sẽ thấy một khu học đường rộng lớn, đó là Trường phổ thông cơ sở và phổ thông trung học Hai Bà Trưng, thuộc phường Trưng Nhị. Đi lên 50m nữa, vẫn ở phía tay phải, cổng chùa Cấm nguy nga đồ sộ đã hiện lên trước mắt.

Cổng có hai tầng mái cong, kiến trúc kiểu truyền thống, lối vào xây tò vò. Trên trán cổng có 4 chữ:
“Nhập phương tiện môn”.
Nghĩa là:
“Theo phương hướng và nhân việc tiện lợi mà vào cổng”.
Trên các trụ phương đăng đều khắc câu đối. Câu thứ nhất:
“Tự cổ Báo ân bảo sát kỳ lam tiêu thắng tích
Thời tân Tháp Miếu vân hoa tuệ chúc lãng hôn cù”.
Nghĩa là:
“Chùa Báo ân xưa có tháp báu, vốn là nơi danh lam cảnh đẹp
Đến nay lối vào Tháp Miếu có hoa tươi đuốc sáng soi đường”.
Câu thứ hai:
“Tản Lĩnh phù vân khuy sắc tướng
Tiêu Dao minh nguyệt chiếu thiền tâm”.
Nghĩa là:
“Mây nổi trên núi Tản Viên tỏ rõ diện mạo
Trắng sáng ở đồi Tiêu Dao soi thấu lòng thiền”.
Câu thứ ba:
“Vạn cổ Báo ân truyền tịnh địa
ức niên Vĩnh Phúc biệt danh lam”.
Nghĩa là:
“Muôn đời chùa Báo ân vẫn là nơi đất phật
Nghìn thuở tỉnh Vĩnh Phúc đặc biệt có danh lam”
Phía trong cổng, trên trán có 4 chữ:
Từ Bi Hỷ Xả
Nghĩa là:
Hiền lành thương xót, mừng vui trút bỏ (ưu phiền).
Và một đôi câu đối:
“Phật pháp diệu huyền vô lượng, vô biên, vô lậu chúng.
Thiền môn trạm tịch đại bi, đại nguyện, đại từ tôn”.
Nghĩa là:
“Phép của phật rất huyền diệu, không đong đếm, không hạn định, không bỏ sót chúng sinh.
Nơi cửa phật thật vắng lặng, thương yêu nhiều, mong ước nhiều, hiền từ kính trọng nhiều”.
Kề ngay bên trái cổng, có gia đình cụ Sao Lâu. Cụ ông sinh năm Giáp Tuất (1934), vốn là cựu chiến binh, sẵn sàng tiếp đón những ai muốn gửi xe, để đi bộ lên dốc, theo đường bê tông uốn vòng mà vãn cảnh chùa.
Qua một sân rộng lát gạch, rẽ tay trái, lại một con đường bê tông dẫn du khách xuống cổng chùa thứ hai. Cổng này chỉ mở vào những ngày tuần tiết, có 3 tầng mái cong, tầng 2 treo một quả chuông đồng nặng 2 tạ 90 cân, có khắc chữ: “Báo ân Tự Chung” và ghi xuất xứ:
Việt Nam quốc, Vĩnh Phúc tỉnh
Phúc An thị xã, Trưng Nhị phường,
Chùa Cấm phố, Báo ân tự.
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Tuế thứ Mậu Tý niên, Trọng đông,
Thập nhất nguyệt, cốc nhật tạo (24/11/2008).
Cùng một chiếc khánh đồng, nặng khoảng 60 kg, khắc 4 chữ “Báo ân Tự Khánh” cả hai mặt và ghi rõ xuất xứ:
Việt Nam quốc, Vĩnh Phúc tỉnh, Phúc An thị
Tuế thứ Mậu Tý niên, mạnh đông nguyệt.
Cổng kiến trúc tam quan, hình hộp, có 25 bậc thang xây bên trái để lên gác chuông. Bên ngoài thiết kế bức cuốn thư, đề 4 chữ:
Cực lạc thế giới
Nghĩa là: Nơi có cuộc sống vui nhất.
Phía trong có 6 chữ chia làm 2 bên.
Bên phải ghi:
Thiên thiền trấn.
Bên trái ghi:
Địa bảo Hưng.
ở các cột phương đăng khác đều khắc câu đối:
Câu thứ nhất:
Tính hải thậm thâm pháp vũ từ phong quan tự tại
Không môn tối quảng tường vân tuệ nhật hiện Như Lai.
Nghĩa là:
Biển có tên, rất sâu, mưa phật, gió lành, xem chùa dựng
Cửa của chùa, thật rộng, mây đẹp, ngày quang, hiện Như Lai.
Câu thứ hai:
Kim chung chấn động Tây Thiên lục đạo tam đồ câu giải thoát
Ngọc khánh dịch truyền Nam chiêm tứ sinh thập loại cộng siêu thăng.
Nghĩa là:
Tiếng chuông vàng vọng tới trời Tây, 6 đường, 3 lối đều cởi bỏ
Tiếng khánh ngọc truyền vào cõi Nam, 4 sinh, 10 loại cùng rũ sạch.
Đứng trên lầu chuông nhìn xuống, bên kia đường có 3 ngôi cổ tháp cao to dựng trong khu đất rộng chừng 3 ha.
Câu thứ ba:
Mộ cổ thần chung hoán tỉnh trần trung danh lợi khách
Kinh thanh phật hiệu cứu hồi khổ hải mộng mê nhân.
Nghĩa là:
Chiều trống, sớm chuông, gọi khách danh lợi tỉnh giấc.
Tiếng kinh, dấu phật, cứu người mơ mộng khỏi sầu.
Trở lại sân chùa chính, tay phải là Nhà tổ và Tam bảo, tay trái có lầu tứ giác đặt tấm bia cổ “Báo ân thiền tự bi ký”, khắc vào tháng Chạp, năm trị Bình Long ứng thứ 5 (1209) đời vua Lý Cao Tông. Hai bên cột có đôi câu đối:
Bách thế bất thiên công đức hậu
Thiên niên phỉ chuyển thạch minh danh.
Nghĩa là:
Muôn
