4 /5 Truong Truong Minh: Núi Phú Thọ (còn gọi là núi Đá, Thạch Sơn) và Cổ Lũy cô thôn nằm giữa xã Nghĩa Phú, huyện Tư Nghĩa. Núi có độ cao 60m so với mặt biển, rộng chừng 8 héc ta, trông giống như một người khổng lồ chân dầm xuống dòng nước sông Trà, sông Vệ, mặt hướng về biển đông bao la. Đến với núi Phú Thọ, khách tham quan sẽ thấy phong cảnh ở đây “nhất bộ dị trạng”, nghĩa là đi một bước đã thấy hình thù đổi khác. Những tảng đá xám granít khổng lồ tạo thành nhiều hình khối đa dạng như có bàn tay ai sắp đặt. Có những hòn được chồng lên hai tảng đá dựng đứng tạo thành khe hở lớn ở giữa, khi gõ vào phát ra những âm thanh trầm bổng như tiếng chuông: tiếng trống, nhân dân trong vùng thường gọi là Cấm Bầm Buông, có nghĩa là hòn chuông, hòn trống. Trên núi Phú Thọ còn có chùa Hang bằng đá do thiên nhiên tạo dựng, gồm ba tường đá đỡ một mái đá nhô ra tạo nên vòm hang rộng và sâu. Chùa Hang quanh năm có nước chảy róc rách, có rêu phong phủ đầy trông rất u tịch hoang sơ. Tương truyền, cứ rằm tháng 7 (âm lịch) có một con hổ to, lông đủ màu sắc, xuất hiện giữa sân chùa. Hổ rất hiền, không bao giờ ăn thịt người và muông thú, dân làng mến mộ gọi là “ông hổ đi tu”.
Núi Phú Thọ dã đẹp lại còn hấp dẫn khách tham quan vì nơi đây còn có thành lũy của người Chàm xưa như: thành Bàn Cờ, thành Hòn Yàng (Vàng). Thành Bàn Cờ nằm trên núi Phú Thọ hướng về đông bắc, cách chùa Hang 300m về hướng nam; phía bắc thành là sông Trà, nam là sông Vệ, đông là Cửa Đại. Như vậy thành Bàn Cờ nằm ở vị trí cực kỳ quan trọng và lợi hại đối với việc phòng thủ – nó như một đồn tiền tiêu án ngữ ngay trên cửa sông Trà. Bờ thành cao 25m, có bốn mặt thành vuông vức như bàn cờ. Mỗi mặt thành là hình thang cân được áp gạch và xây móng ba lớp bền vững. Chính vì thế thành Bàn Cờ được coi là một công trình kiến trúc quân sự đầy sáng tạo và độc đáo của người Chàm xưa. Nó đã vượt qua thời gian mưa nắng và sự tàn phá của chiến tranh để tồn tại đến ngày nay. Thành Bàn Cờ không chỉ đẹp bởi kiến trúc thành lũy của nó mà còn đẹp bội phần nhờ cảnh trí và những huyền thoại ở đây. Tương truyền, vào rằm tháng Bảy các nàng tiên trên trời xuống đánh cờ, nghỉ ngơi và chiêm ngưỡng cảnh đẹp. Ngoài thành Bàn Cờ trên núi Thạch Sơn còn có thành Hòn Yàng (Vàng) là một công trình kiến trúc dân sự của người Chàm. Những phế tích còn lại nơi đây vẫn là một điều bí ẩn hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu kiến trúc văn hóa Cham pa. Đứng từ đỉnh núi Phú Thọ nhìn xuống, Cổ Lũy cô thôn giống như một bức tranh phong cảnh nhiều màu sắc: màu xanh của dừa pha lẫn màu trắng xóa của sóng biển, màu vàng nhạt của cát lấp lánh lung linh phản chiếu trong sắc thanh thiên của nền trời. Tất cả những sắc màu ấy đã làm cho Cổ Lũy cô thôn đẹp mơ màng quyến rũ khách tham quan. Từ xưa núi Phú Thọ và Cổ Lũy cô thôn được xem là một trong những thắng cảnh của Quảng Ngãi và là nguồn cảm hứng vô tận cho nhiều thi nhân mặc khách.
Thắng cảnh núi Phú Thọ và Cổ Lũy cô thôn – một cảnh quan thiên nhiên kỳ thú vẫn giữ nguyên vẹn vẻ đẹp như xưa và còn được tô điểm thêm những rừng dừa xanh ngát, những bản thuyền cùng những ngôi nhà ngói khang trang với cuộc sống nhộn nhịp sôi nổi hôm nay. Hy vọng một ngày không xa các dự án trùng tu tôn tạo di tích được tiến hành để nơi đây sớm thành điểm du lịch lý tưởng cho khách tham quan trong và ngoài tỉnh.
Thắng cảnh núi Phú Thọ và Cổ Lũy cô thôn đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích Quốc gia và nằm trong vùng phát triển du lịch của tỉnh Quảng Ngãi.
