Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ La Vang - Xã Đông Trạch, Quảng Trị
Nguyễn Hữu Khánh Thánh địa La Vang thuộc Tổng giáo phận Huế. Thánh địa tọa lạc ở thôn Phú Hưng, xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Nằm trong khu vực Dinh Cát, hay còn gọi bằng một tên khác là Cát Dinh. Bởi Dinh được xây dựng ở trên một vùng đất cát, vào thế kỷ XVI đời chúa Nguyễn Hoàng.
Nguồn gốc từ La Vang thì có 2 truyền thuyết. Giả thuyết thứ nhất là từ “lá vằng”, viết không dấu thành La Vang. Loại lá này ở đây rất nhiều. Khi giáo dân cùng nhau chạy lên vùng đất này thì bị dịch bệnh. Lúc bấy giờ Đức Mẹ đã hiện ra và chỉ cho họ đi tìm một loại lá có tên gọi là lá vằng – uống vào sẽ chữa khỏi bệnh. Đây là một loại lá nấu uống rất tốt cho sức khỏe nên ngày nay rất nhiều người hái hoặc mua về uống.
Một giả thuyết khác là “La vang” diễn tả tiếng kêu cứu khi thấy thú dữ đến. Nói rằng nơi chốn rừng rú này xưa kia có nhiều cọp beo hại người. Do đó, những người đi rừng nếu ở lại qua đêm thì thường chia nhau thức canh. Nếu thấy động thì “la vang” lên để mọi người đến tiếp cứu. Hoặc là những tiếng của các giáo dân la lớn lên khi có việc gì cần nói to. Vì vùng này có nhiều cây, nói nhỏ không nghe được và khó nhìn thấy nhau.
Theo chiều dài lịch sử Thánh Địa La Vang thì trước đây các linh mục đã xây dựng một vài nhà nguyện nhỏ để giáo dân dự lễ và tôn kính Đức Mẹ La Vang. Nhưng mãi đến ngày lễ Đức Mẹ Lộ Đức 11.02.1924, cha sở Cổ Vưu Morineau Trung phát hiệu lệnh khởi công xây dựng một nhà thờ lớn trong Thánh Địa La Vang theo đồ án của kiến trúc sư Carpentier. Với mức kinh phí dự trù tối thiểu phải hai mươi ngàn đồng bạc. Sau bốn năm xây dựng, đến năm 1928, công trình Đền Thánh La Vang vĩ đại đã hoàn thành ngoại trừ phần tháp chuông chưa xong.
Sau đó 37 năm, vào sáng 22.08.1961 Thánh đường Đức Mẹ La Vang đã được xức dầu đền thánh. Trước hàng giáo sĩ và 300.000 giáo dân, Đức ông De Nitris, thư ký Tòa Khâm Mạng, đại diện Tòa thánh tuyên đọc sắc chỉ của Đức Thánh cha Gioan XXIII nâng Đền Thờ La Vang lên bậc Vương Cung Thánh Đường. Tiếp đó, Đức Tổng Giám mục Phêrô Martin Ngô Đình Thục tuyên bố: “Kể từ nay Vương Cung Thánh Đường và khu vực Thánh Địa La Vang là Nhà của Mẹ, Đất của Mẹ, Trung tâm thánh mẫu toàn quốc.
Vương Cung Thánh Đường La Vang tại Thánh Địa La Vang tồn tại được 44 năm (1928 – 1972). Bị bom đạn phá hủy hoàn toàn trong cuộc chiến Mùa Hè Đỏ Lửa 1972. Nay chỉ còn di tích tháp chuông.
Vì ngôi nhà thờ xưa đã bị phá hủy năm 1972, nên vừa qua Giáo Hội Việt Nam đã quyết định xây dựng lại một ngôi thánh đường mới to đẹp hơn. Ngày 15/08/2012, Giáo Hội Việt Nam đã long trọng cử hành lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ La Vang. Về kích cỡ, đây là công trình lớn nhất của Giáo Hội Việt Nam từ trước đến nay. Theo dự toán, nếu thực hiện tất cả các hạng mục của quần thể trung tâm hành hương Đức Mẹ La Vang thì số kinh phí lên đến hàng ngàn tỉ đồng Việt Nam (tương đương với gần năm mươi triệu đô la Mỹ).
Đức Mẹ hiện ra ở La Vang trên thảm cỏ gần gốc cây đa cổ thụ nơi giáo dân đang cầu nguyện. Những giáo dân đang có mặt ở đó đều nhìn thấy phép lạ này. Sau đó, Mẹ còn hiện ra nhiều lần như vậy. Để nâng đỡ và an ủi con cái Mẹ trong cơn hoạn nạn trong suốt một trăm năm bị bách hại vì đạo. Cũng chính nhờ lời hứa ban ơn của Mẹ mà từ ngày Đức Mẹ hiện ra ở La Vang cho đến nay, có biết bao người đã đến đây để xin ơn và tôn kính Mẹ.
